TLY, DOH ve T3B hangi fonlar?
SPK'nın 17.09.2026 tarihli 2026/61 sayılı bülteni, Tera Portföy'ün altı fonunu tasfiye listesine aldı. Bunlardan üçü serbest fondur. TLY, Tera Portföy Birinci Serbest Fon'un kodudur. DOH, Tera Portföy Dördüncü Hisse Senedi Serbest (TL) Fon'un, T3B ise Tera Portföy Üçüncü Hisse Senedi Serbest (TL) Fon'un kodudur. Bültendeki unvanlara göre DOH ve T3B ayrıca hisse senedi yoğun fon olarak nitelendirilmiştir. Tera'nın diğer üç fonu, THF, TP2 ve TLV ise serbest fon değildir ve ayrı yazılarda ele alınıyor. Fonlar 17.09.2026 itibarıyla TEFAS'ta alım ve satıma kapatıldı, TEFAS dışındaki alım satım da durduruldu. Tera Portföy fonlarının portföy saklayıcısı olarak bülten T. İş Bankası AŞ'yi görevlendirdi ve bankayı tasfiyenin yürütülmesinde yetkilendirdi. SPK'nın 20.09.2026 tarihli kararıyla tasfiye için öngörülen azami süre 3 aydan 6 aya çıkarıldı. Duyuruya göre bu süre üst sınırdır ve tasfiye daha erken tamamlanabilir. Tera'nın TMM ve TRU kodlu döviz fonları 131 fonluk listede yer almıyor, bu yazının kapsamı dışındadır. Kendi fonunuzun kodunu ve tam unvanını hesap özetinizden kontrol edin, çünkü benzer isimli farklı fonlar bulunabilir. Bültendeki sıra numaraları Tera fonları için 126 ile 131 arasındadır.
Serbest fon ne demek, kimler yatırım yapabilirdi?
Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin (III-52.1) 6. maddesi serbest şemsiye fonu, katılma payları sadece nitelikli yatırımcılara satılmak üzere kurulmuş fonları kapsayan şemsiye fon olarak tanımlar. Nitelikli yatırımcı ise tebliğin tanımlar bölümünde Kurulun ilgili düzenlemelerinde tanımlanan yatırımcı olarak geçer. Nitelikli yatırımcı olmanın ölçütleri ayrı bir yazıda anlatıldığı için burada rakam verilmiyor. Tebliğin 25. maddesinin dördüncü fıkrası, serbest fonların katılma paylarını satan kuruluşları iki yükümlülük altına sokar: satışı bu konuda yeterli bilgi ve deneyime sahip personelin yapmasını sağlamak ve satış yapılan yatırımcıların nitelikli yatırımcı vasıflarını haiz olduğuna dair bilgi ve belgeleri temin edip düzenli olarak tutmak. Yani bu fonlara giriş, sıradan bir fona girişten farklı olarak yatırımcının niteliğinin belgelenmesine bağlıydı. Kendi fonunuza nasıl girdiğinizi, hangi kurumun aracılık ettiğini ve o sırada hangi belgeleri imzaladığınızı hatırlamak, ileride başvuru yaparken önemli olabilir. Bu belgeler, sizin adınıza değerlendirilecek olası hukuki yolların da dayanağıdır. Serbest fonlar bu nedenle halka açık fonlardan ayrı bir başlık altında düzenlenir. Tebliğin 11. maddesinin birinci fıkrası, katılma paylarının halka arz edilmesini, belirli kişi ya da kuruluşlara tahsisli satılmasını ya da nitelikli yatırımcılara satılmasını zorunlu kılar. Serbest fon bu son yolu izleyen fondur.
Serbest fonların portföy ve fiyat kuralları neden farklı?
Tebliğin 25. maddesi serbest fonlar için birçok istisna içerir. Birinci fıkraya göre serbest fonlar, 17 ila 24. maddelerdeki portföy ve işlem sınırlamalarına tabi olmaksızın fonun KAP sayfasında yer alan yatırım stratejileri ve limitleri dahilinde yatırım yapabilir. Yedinci fıkra serbest fonların portföyüne vadeli işlem, opsiyon ve swap sözleşmelerinin dahil edilebileceğini, bunlardan doğan risklere ilişkin limitlerin KAP sayfasında yer alacağını belirtir. Dokuzuncu fıkraya göre serbest fonların pay fiyatlarının en az ayda bir kere hesaplanması ve yatırımcılara bildirilmesi zorunludur, günlük fiyat hesaplama esası bu fonlara uygulanmaz. On birinci fıkra, KAP'ta ilan edilen alım satım esaslarında katılma paylarının fona iadesi için daha uzun sürelerin belirlenebileceğini söyler. On dördüncü fıkraya göre izahnamede yalnızca sınırlı unsurlar yer alır, diğer bilgiler fonun KAP sayfasında ilan edilir ve kurucu bu bilgilerin doğruluğundan ve güncelliğinden sorumludur. Sonuç olarak serbest fonda fiyat bilgisi daha seyrek gelir, geri satış süresi daha uzun olabilir ve yatırım stratejisini izahnameden değil KAP sayfasından izlemek gerekir.
Serbest fon tasfiyesi yatırımcı için ne anlama gelir?
Tasfiye kararından sonra da fonun hukuki niteliği değişmez, yalnızca payların geri satılması yolu kapanır. Tebliğin 28. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca fon malvarlığı içtüzük ve izahnamedeki ilkelere göre tasfiye edilir ve tasfiye bakiyesi katılma payı sahiplerine payları oranında dağıtılır. Bülten, portföydeki finansal varlıkların yatırımcı menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşulları gözetilerek bankanın belirleyeceği sıklıkta verilecek satış talimatlarıyla nakde çevrileceğini, elde edilen nakdin bankaların belirleyeceği dönemler itibarıyla mutabakatı yapılmış bireysel saklama hesaplarına pay sahipliği oranında aktarılacağını belirtiyor. Serbest fonun portföyü standart bir fona göre daha çeşitli olabileceğinden, tasfiye süresi ve nakde çevrilme hızı fondan fona değişebilir. Portföyün içeriğini fonun KAP sayfası ve izahnamesinden inceleyebilirsiniz. Portföyde hangi varlıkların bulunduğu ve bunların ne kadar sürede paraya çevrilebileceği konusunda 29.09.2026 itibarıyla resmî bir açıklama yok; bu nedenle tutar ya da tarih tahmini yapmak doğru olmaz. Serbest fondan çıkış için KAP'ta ilan edilen esaslara göre daha uzun sürelerin belirlenmesi mümkündü. Bu nedenle 16.09.2026 ve öncesinde verilmiş bir iade talimatınız varsa, talimatınızın hangi valöre bağlandığını fonun KAP sayfasındaki alım satım esaslarından ve kurumunuzdan öğrenmeniz yerinde olur.
Değerleme neden tartışma konusu olabilir?
Fon birim pay değeri, tebliğin 14. maddesine göre fon toplam değerinin katılma payı sayısına bölünmesiyle bulunur. 6362 sayılı Kanun'un 56. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, portföy saklama hizmetinin birim pay değerinin mevzuat ve içtüzükte belirlenen değerleme esaslarına göre hesaplanmasını sağlamayı da kapsadığını söyler. Aynı maddenin ikinci fıkrası saklama kuruluşunun yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle katılma payı sahiplerine verdiği zararlardan sorumlu olduğunu, üçüncü fıkrası ise katılma payı sahiplerinin dava açma hakkının saklı olduğunu belirtir. Serbest fonlarda fiyatın en az ayda bir hesaplanması yeterli olduğu için, tasfiye öncesi son ilan edilen fiyat ile tasfiyede fiilen elde edilecek tutar arasında fark ortaya çıkabilir. Bu farkın nedeni, portföydeki varlıkların gerçek değerinin ne olduğu sorusudur ve bu soru yalnızca belgelere bakılarak cevaplanabilir. Değerlemenin usulüne uygun yapılıp yapılmadığına dair bir tespit bu yazıda yapılmıyor. Bu tartışmaya girmeden önce fiyatın hangi tarihte ve hangi yöntemle hesaplandığını bilmek gerekir. Fonun KAP sayfasındaki fiyat ve strateji bilgileri bu bakımdan ilk bakılacak kaynaktır.
Hangi belgeleri saklamalısınız?
Serbest fona giriş belgelerinizi bir araya getirin. Nitelikli yatırımcı beyanı ya da belgesi, fon katılma payı alım formu, risk bildirim formu, hesap özeti ve pay adedini gösteren saklama dökümü öncelikli kayıtlardır. Fonu size hangi kurumun sunduğunu, satış sırasında size verilen bilgilendirme metinlerini ve yazışmaları da saklayın. Satış yapan kuruluşun nitelikli yatırımcı belgelerini tutma yükümlülüğü olduğundan, kurumdan bu belgelerin bir örneğini yazılı olarak isteyebilirsiniz. SPK'ya yapılacak başvurular için kurumun sayfasında iddia edilen ihlalin tarihi, ilgili sermaye piyasası aracı ve kuruluş ile belgelerle desteklenmiş somut bilgiler istenir. SPK özel hukuk uyuşmazlıklarını, yani zararın tazminini karara bağlayamaz, bu konuda başvuru sonucu ayrıca değerlendirilmelidir. Kayıt toplama aşamasında ödeme takvimi ve tasfiyenin ilerleyişi için tasfiyeyi yürüten bankanın ve fonun KAP sayfasındaki duyuruları takip edin. Ayrıca hazırlanan Tera fon mağdurları yazısı ile tasfiye edilen fonlar listesi sayfası da işinize yarayabilir. Somut dosyanızın durumu, belgeleriniz üzerinden bir avukat tarafından değerlendirilebilir. Belgelerinizin bir kısmı mobil bankacılık uygulamasında ya da e-posta kutunuzda bulunabilir. Silinmeden önce bunların dökümünü alın.
Güncelleme (1 Ekim 2026): SPK ara ödeme duyurusu
SPK'nın 1 Ekim 2026 tarihli duyurusuna göre Tera, Pusula, Atlas ve Hedef fonlarında mutabakatı tamamlanan yatırımcılara, nihai tasfiye ödemesinden mahsup edilmek üzere her fon için en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılması öngörüldü. Hedef fonları 15 Ekim 2026 tarihli ve 70/1821 sayılı kararla bu kapsamdan çıkarıldı; ara ödemenin usul ve esasları SPK'nın 27 Ekim 2026 tarihli ve 76/1903 sayılı kararıyla belirlendi ve ödemeyi tasfiyeyi yürüten bankalar yapar. Ara ödeme nihai tasfiye ödemesi değildir ve tek başına dava hakkından vazgeçmek anlamına gelmez. Ayrıntılı anlatım için "Tera Fon Tasfiyesi: Ödeme Ne Zaman, Haklarınız Neler?" yazısındaki ilgili güncelleme bölümüne bakın (yazıya sayfa kenarındaki ilgili yazılar bağlantısından ulaşabilirsiniz).
Güncelleme (11 Ekim 2026): Ara ödeme ve ödeme gecikmesi
8 Ekim 2026 tarihli haberlere göre A1 Capital, Bulls ve Pardus Portföy fonlarını da içeren 17 fon için ilk ödeme günü 8 Ekim olarak açıklanmıştı; Tera, Pusula, Hedef ve Atlas fonları için ise o tarihte ödeme takvimi belli değildi. Sonradan Tera, Pusula ve Atlas fonlarında ara ödemenin usul ve esasları 27 Ekim 2026 tarihli ve 76/1903 sayılı kararla belirlendi; karar ödeme günü içermiyor. Ödemesi gecikmiş görünen yatırımcı, mutabakat durumunu fonu aldığı kurumdan ve tasfiyeyi yürüten bankadan yazılı olarak sormalıdır; ara ödemenin ödenmemesi dava hakkını ortadan kaldırmaz, süreler öğrenme tarihinden işlemeye devam eder. Ödeme tarihini yalnız SPK, MKK ve ilgili bankanın resmî duyurularından takip edin. Ayrıntılı anlatım için "Tera Fon Tasfiyesi: Ödeme Ne Zaman, Haklarınız Neler?" yazısındaki ilgili güncelleme bölümüne bakın (yazıya sayfa kenarındaki ilgili yazılar bağlantısından ulaşabilirsiniz).
Panelde TLY'nin portföy yapısı nasıl anlatıldı?
22 Ekim 2026 tarihli eğitim panelinde TLY, tasfiyeye giren bir örnek fon olarak ele alındı. Aktarıma göre TLY daha riskli olarak tanımlanan serbest fon statüsündeydi ve 31 Ağustos 2026'da yaklaşık 268 milyar TL büyüklüğe sahipti. Portföyünün yaklaşık yüzde 75'i hisse senediydi ve bu hisseler içinde en büyük pay yaklaşık yüzde 30 ile tek bir hisseye aitti. Bu veriler panelde sunulan verilerdir; kaynak belgeden ayrıca teyit edilmemiştir.
Serbest fon olduğu için TLY, Fon Tebliği'nin 17-24. maddelerindeki portföy sınırlamalarına tabi değildir; KAP'ta ilan ettiği strateji ve limitler içinde yatırım yapar (m. 25/1). Bu nedenle tek bir hisseye yüzde 30 ağırlık verilmesi, fonun ilan ettiği limitlere aykırı değilse tek başına mevzuata aykırılık sayılmayabilir. Yoğunlaşmanın ilan edilen limitlere uyup uymadığı, hisselerin değerinin nasıl hesaplandığı ve fon fiyatının buna göre doğru açıklanıp açıklanmadığı ayrı incelemelerin konusudur.
Yatırımcı için pratik nokta, fonun KAP sayfasında ilan edilen strateji ve limitlerle, portföy dağılım raporlarındaki gerçek ağırlıkları karşılaştırabilmektir. Bu belgeler tasfiye sürecinde de başvuru ve dava dosyasının dayanak belgeleri arasında yer alabilir.
Panelde fon getirisi ile yeni para girişi arasında nasıl bir ilişki anlatıldı?
Panelde konuşmacı TLY örneği üzerinden şu mekanizmayı anlattı: derinliği az hisselerden oluşan bir portföy kuruldu, bu hisselere borç alınarak talep yaratıldı, fiyatlar yükseldi, fon getirisi arttı. TEFAS'ta fonlar getiriye göre sıralanabildiği için yüksek getiri gören yatırımcılar fona yöneldi, giren para aynı hisselere gitti, fiyat yeniden yükseldi ve fon yeniden getiri sıralamasında üst sıralara çıktı.
Bu anlatım konuşmacının panelde yaptığı bir değerlendirmedir. Soruşturma ve incelemeler sürmektedir; herhangi bir kişi veya kuruluş hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı yoktur, kimse suçlu sayılamaz. Fon yatırımcısı açısından önemli olan, bu tür bir mekanizmanın kanıtlanıp kanıtlanmayacağının SPK incelemesi, savcılık soruşturması ve mahkeme süreçlerinde belirleneceğidir. Bu yazı, yatırımcının hangi belgeleri saklaması gerektiğini ve hangi başvuru yollarının bulunduğunu anlatmaya devam eder; zarar ve sorumluluk değerlendirmesi dosyaya göre değişir.
Panelde ayrıca, tasfiye kapsamındaki fonların toplam büyüklüğünün zarar olarak okunmaması gerektiği vurgulandı. Büyüklük, fonların o tarihteki toplam değerini gösterir; yatırımcının uğradığı zarar ise ayrıca hesaplanır.
Güncelleme notu
2/3939 esas numaralı kanun teklifi 22 Ekim 2026'da kabul edilerek 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun olarak 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Kanun, 17 Eylül 2026'dan geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (m. 8). Kanun hükümlerine yapılan atıflar için yayımlanan metne bakılmalıdır; yazıda 'teklif' sözcüğü geçen yerler kanunlaşmadan önceki aşamaya ilişkin anlatımı gösterir.
Sık sorulan sorular
TLY, DOH ve T3B'nin farkı nedir?
Üçü de serbest fondur. TLY unvanında hisse senedi ibaresi geçmeyen Birinci Serbest Fon'dur. DOH ve T3B'nin unvanlarında hisse senedi serbest fon ve hisse senedi yoğun fon ibareleri yer alır. Bültendeki unvanlar bu şekildedir, portföy içeriği için fonun KAP sayfasına bakılmalıdır.
Serbest fona kimler yatırım yapabilir?
Tebliğ m.6 ve m.25 uyarınca serbest fonun payları sadece nitelikli yatırımcılara satılır. Nitelikli yatırımcının ölçütleri Kurulun ilgili düzenlemelerinde yer alır. Satışı yapan kuruluş bu vasfa ilişkin belgeleri temin edip tutmakla yükümlüdür.
Serbest fonda fiyat neden günlük görünmüyor?
Tebliğ m.25/9'a göre serbest fonların pay fiyatlarının en az ayda bir kere hesaplanması ve bildirilmesi zorunludur. Günlük hesaplama esası bu fonlar için uygulanmaz. Fon daha sık fiyat ilan ediyor olabilir, bu KAP sayfasından görülebilir.
Tasfiye ne kadar sürecek?
SPK, 20.09.2026 tarihli kararıyla azami süreyi 3 aydan 6 aya çıkardı. Duyuruya göre tasfiye daha erken de bitebilir. Ödeme takvimi 29.09.2026 itibarıyla açıklanmadı.
Fonun portföyünde ne olduğunu nereden öğrenirim?
Serbest fonlarda yatırım stratejisi ve limitler fonun KAP sayfasında yer alır (Tebliğ m.25/1 ve m.25/14). Fonun KAP sayfasına ve izahnamesine bakabilir, saklayıcı bankadan bilgi isteyebilirsiniz.
Saklayıcı banka sorumlu tutulabilir mi?
6362 sayılı Kanun m.56/2'ye göre saklama kuruluşu yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle katılma payı sahiplerine verdiği zararlardan sorumludur, m.56/3'e göre payı sahiplerinin dava açma hakkı saklıdır. Somut olayda böyle bir sorumluluğun doğup doğmadığı belgeler üzerinden değerlendirilmelidir.
Serbest fon zararımı SPK karşılar mı?
SPK'nın şikâyet sayfasına göre kurum özel hukuk uyuşmazlıklarını, yani zarar tazminini karara bağlayamaz. SPK mevzuata uygunluk incelemesi yapar.
TLY'nin portföyünde hisse ağırlığı ne kadardı?
Panelde sunulan verilere göre 31 Ağustos 2026'da yaklaşık 268 milyar TL büyüklükteki fonun portföyünün yaklaşık yüzde 75'i hisse senediydi. Bu rakam panelde ifade edilmiştir, resmî belgeden ayrıca teyit edilmemiştir.
Bir fonun tek bir hisseye yüzde 30 yatırım yapması serbest fonda yasak mıdır?
Serbest fonlar Tebliğ'in 17-24. maddelerindeki sınırlamalara tabi değildir; KAP'ta ilan ettikleri strateji ve limitler içinde yatırım yapar (m. 25/1). Bu nedenle yoğunlaşmanın uygun olup olmadığı fonun ilan ettiği limitlere göre değerlendirilir.
Panelde anlatılan mekanizma kanıtlandı mı?
Hayır. Panelde ifade edilen açıklama konuşmacının değerlendirmesidir. Soruşturma ve incelemeler sürmektedir, kimse hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı yoktur ve suçlu sayılamaz.
Kaynaklar
- SPK Bülteni 2026/61 (17.09.2026)
- SPK Tasfiye Konusu Fonlara İlişkin Süre Düzenlemesi (21.09.2026)
- Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1), mevzuat.gov.tr
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, mevzuat.gov.tr
- SPK, Şikâyet Başvurusu Nereye, Nasıl Yapılır?
- SPK, Tasfiyedeki Fonlara İlişkin Ara Ödeme Duyurusu (1 Ekim 2026)
- 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun (RG 27.10.2026, 33413)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz.