Yatırım Vaadiyle Dolandırıcılıkta Suçun Nitelendirilmesi
Kripto varlık veya borsa yatırımı vaadiyle para toplanan olaylarda fiil, kural olarak Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesindeki nitelikli dolandırıcılıktır. En sık işletilen bent, birinci fıkranın (f) bendindeki bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması hâlidir. Birinci fıkrada üç yıldan on yıla kadar hapis öngörülmüş; (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde alt sınırın dört yıldan az olamayacağı belirtilmiştir. Karşımıza çoğu zaman gerçek fail değil, hesabı kullanılan kişi çıkar. Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 28.09.2023 tarihli, 2023/2909 E. ve 2023/6665 K. sayılı kararında sanık, suç tarihinde ceza infaz kurumunda bulunmasına rağmen banka hesap bilgilerini vermiş; hesaba gönderilen para aynı gün kripto para satın alınarak çekilmiştir. Daire, fiil üzerinde müşterek hâkimiyet kurulduğuna dair somut delil bulunmadığını, suç işleneceğini bilerek hesap numarasını vermenin icrayı kolaylaştıran yardım niteliğinde olduğunu belirterek mahkûmiyeti sanık lehine bozmuştur.
Hesabını Kullandırana 2026'da Gelen Yarı Oranında İndirim
Tartışma 2026'da kanun düzeyinde çözülmüştür. Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7589 sayılı Kanun (RG 31.07.2026-33326), TCK m.158'e dördüncü fıkrayı eklemiştir. Fıkraya göre, 157 ve 158. maddedeki suçlara iştirakin; kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması hâlinde verilecek ceza yarı oranında indirilir. İndirim, iştirakin yalnızca bu fiille sınırlı olması hâlinde uygulanır; kişi hesabını vermenin ötesinde mağdurla görüşmüş veya parayı çekip aktarmışsa fıkra devreye girmez. Metnin kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesapları açıkça sayması önemlidir; fıkra cezayı kaldırmaz, yarıya indirir.
Değişikliğin Geçmişe Etkisi: Kanun Yolundaki ve İnfazdaki Dosyalar
Değişiklik yalnızca ileriye dönük değildir. 7589 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin altıncı fıkrası, yürürlükten önce 157. veya 158. madde uyarınca hüküm verilmiş olup dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan sanıklardan yeni fıkranın uygulanacağı kişilerin, bölge adliye mahkemeleri ceza dairelerindeki dosyaları hakkında bozma kararı verilerek dosyanın ilk derece mahkemesine gönderileceğini düzenler. Yedinci fıkra infaz aşamasındakileri kapsar. Dosyası infaz aşamasında olan ve haklarında 168. madde uygulanmamış hükümlülerden yeni fıkranın uygulanacağı kişiler, mağdurun uğradığı zararı mahkemece yapılacak ihtardan itibaren altı ay içinde aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse 168. maddenin ikinci fıkrasındaki etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilir. Bu süre içinde zarar giderilinceye kadar infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemez.
Hangi Mahkeme Bakar, SPK Başvurusu Ne Zaman Şarttır
Görev bakımından iki ayrı hat vardır. Nitelikli dolandırıcılık, 5235 sayılı Kanunun 12. maddesindeki ağır ceza katalogundan çıkarılmıştır; madde bugün yağma, irtikâp ve resmî belgede sahtecilik ile on yıldan fazla hapis gerektiren suçları sayar. TCK m.158/1'deki cezanın üst sınırı on yıl olduğundan bu eşik aşılmaz ve aynı Kanunun 11. maddesi uyarınca asliye ceza mahkemesi görevlidir. İkinci hat sermaye piyasası mevzuatıdır. 6362 sayılı Kanunun 7518 sayılı Kanunla eklenen 35/B maddesi, kripto varlık hizmet sağlayıcıların faaliyeti için Kuruldan izin alınmasını zorunlu kılar. Kanunun 99/A maddesi, izinsiz faaliyetin internet aracılığıyla yapıldığının tespitinde içeriğin çıkarılmasına ve erişimin engellenmesine Kurulca karar verileceğini düzenler; yurt dışında yerleşik platformların Türkiye'de Türkçe site oluşturması veya tanıtım yapması hâlinde faaliyet Türkiye'de yerleşik kişilere yönelik sayılır. Kanunun 115. maddesine göre bu Kanundaki suçlardan soruşturma yapılması Kurulun yazılı başvurusuna bağlıdır; bu başvuru muhakeme şartıdır.
İtiraz ve Altı Aylık Zarar Giderme Süresi
Dolandırıcılık şikâyete bağlı değildir; savcılık öğrendiğinde resen soruşturma açar. Mağdur için kritik süre, takipsizlik kararına itirazdır: Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 173. maddesi uyarınca suçtan zarar gören, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. Bu süre 7499 sayılı Kanunla on beş günden iki haftaya çevrilmiştir. Bu noktada Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 08.09.2025 tarihli, 2025/549 E. ve 2025/10818 K. sayılı kararı yol göstericidir. Telegram üzerinden yüksek kâr vaadiyle 45.000 ABD doları alınan olayda savcılık, yurt dışı platformlardan bilgi alınamayacağı gerekçesiyle takipsizlik kararı vermiş, itiraz reddedilmiştir. Daire kanun yararına bozma istemini kabul etmiş; kripto para platformundan hesap hareketlerinin ve giriş IP bilgilerinin istenmesi, uygulamanın merkezinin bulunduğu ülkeden adli istinabe talep edilmesi ve failler bulunamazsa dosyanın daimi aramaya alınması gerektiğini belirtmiştir. Geçici 1. maddedeki altı aylık süre ise mahkemece yapılacak ihtardan itibaren işler ve zararın tamamen giderilmesini gerektirir.
Paranın İzini Sürmek ve Zararı Belgelemek
Sonucu belirleyen unsur delildir. Havale dekontları, platform hesap ekstresi, cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri, yazışmaların ekran görüntüleri ve reklamın görüldüğü bağlantı adresleri şikâyet dilekçesine baştan eklenmelidir. Hesabı kullanılan kişi konumundaysanız, hesabın hangi anlatımla verildiğini gösteren yazışmalar iştirakin sınırını, dolayısıyla cezanın yarıya inip inmeyeceğini belirler.
Sık sorulan sorular
Kripto para dolandırıcılığı hangi suç kapsamına girer?
Kripto varlık veya borsa yatırımı vaadiyle para toplanması kural olarak TCK m. 158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturur. Çoğunlukla birinci fıkranın (f) bendindeki bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması hali uygulanır. Bu suç için üç yıldan on yıla kadar hapis öngörülmüş olup (f) bendinde alt sınır dört yıldan az olamaz.
Banka veya kripto hesabını başkasına kullandıran kişi ne kadar ceza alır?
31.07.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7589 sayılı Kanunla TCK m. 158'e eklenen dördüncü fıkra uyarınca, iştiraki yalnızca banka, ödeme veya kripto hesabının zorunlu bilgilerini başkasına vermekle sınırlı olan kişilerin cezası yarı oranında indirilir. Fail hesabını kullandırmanın ötesinde mağdurla görüşmüş veya para transferlerine katılmışsa bu indirimden yararlanamaz.
Kripto dolandırıcılığında 2026 kanun değişikliği kesinleşmiş veya temyizdeki dosyalara uygulanır mı?
7589 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca bölge adliye mahkemelerinde incelemede bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilerek dosya ilk derece mahkemesine gönderilir. İnfaz aşamasındaki hükümlüler ise mahkemenin ihtarıyla tanınan altı aylık süre içinde mağdurun zararını tamamen giderirlerse TCK m. 168/2 etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilir.
Kripto dolandırıcılığı davalarına hangi mahkeme bakar?
Nitelikli dolandırıcılık suçu 5235 sayılı Kanunun 12. maddesindeki ağır ceza kataloğundan çıkarılmıştır. TCK m. 158/1'deki hapis cezasının üst sınırı on yıl olduğundan, 5235 sayılı Kanunun 11. maddesi gereğince yargılama asliye ceza mahkemesinde yapılır.
İzinsiz kripto platformları hakkında SPK'ya başvuru şart mıdır?
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 35/B maddesi uyarınca kripto varlık hizmet sağlayıcılarının Kuruldan izin alması zorunludur. Kanunun 115. maddesine göre sermaye piyasası suçlarından dolayı soruşturma yürütülmesi SPK'nın yazılı başvurusuna bağlı bir muhakeme şartıdır.
Kripto dolandırıcılığı şikâyetinde savcılık takipsizlik verirse itiraz süresi kaç gündür?
Cumhuriyet savcılığının kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı itiraz süresi Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 173. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. İtiraz yetkili sulh ceza hâkimliğine yazılı olarak sunulur.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz.