Ne değişti

16 Temmuz 2026'da kabul edilen 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Kanunun 11. maddesi Türk Medeni Kanunu'nun 440. maddesine, 12. maddesi ise 444. maddesine dokunuyor. İki değişikliğin ortak noktası, vesayet altındaki kişinin mallarının açık artırmayla satışının artık Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine entegre elektronik satış portalında yapılmasıdır. Kanunun 26. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre 11 ve 12. maddeler yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra yürürlüğe girmiştir. Mevzuat Bilgi Sistemindeki dipnotlarda bu tarih 31 Ekim 2026 olarak gösterilmiştir. Dolayısıyla değişiklik 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüktedir.

Taşınırların satışı: TMK 440

TMK 440'ın birinci fıkrasına göre vesayet altındaki kişinin menfaati gerektirirse değerli şeylerin dışındaki taşınırlar vesayet makamının vereceği talimat uyarınca açık artırma ile satılır. 7589 sayılı Kanun bu cümleye "talimat uyarınca" ibaresinden sonra gelmek üzere "Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine entegre elektronik satış portalında" ibaresini ekledi. Fıkradaki istisna korunuyor. Hâkim, özel durumları, taşınırın niteliğini veya değerinin azlığını göz önüne alarak pazarlıkla satışa da karar verebilir. Maddenin ikinci fıkrası da değişmedi. Vesayet altındaki kişinin kendisi veya ailesi için özel bir değer taşıyan şeyler, zorunluluk olmadıkça satılamaz. Yani değişiklik satışın yapılacağı yeri belirliyor. Satışa gerek olup olmadığı ve hangi malın satılabileceği yine aynı ölçütlerle değerlendirilecek.

Taşınmazların satışı: TMK 444

TMK 444'ün birinci fıkrasına göre taşınmazların satışı vesayet makamının talimatı uyarınca ve ancak vesayet altındaki kişinin menfaati gerekli kıldığı hâllerde mümkündür. Değişen ikinci fıkranın eski metninde satış, vesayet makamının görevlendireceği bir kişi tarafından vasi de hazır olduğu hâlde açık artırmayla yapılıyordu. Yeni metne göre satış, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine entegre elektronik satış portalında açık artırmayla yapılır ve ihale vesayet makamının onamasıyla tamam olur. Onamaya ilişkin kararın ihale gününden başlayarak on gün içinde verilmesi gerekir. Üçüncü fıkra değişmedi. Denetim makamı istisnai olarak özel durumları, taşınmazın niteliğini veya değerinin azlığını göz önüne alarak pazarlıkla satışa da karar verebilir. TMK 397'ye göre vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı asliye hukuk mahkemesidir.

Geçiş dönemi: hangi satışlar eski usule tabi

7589 sayılı Kanun metnindeki geçici 1. maddenin beşinci fıkrası geçiş dönemini düzenliyor. Buna göre TMK 440 ve 444'te yapılan değişiklikler, açık artırma suretiyle satışına karar verilip de değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar hakkında uygulanmaz. Bu artırmalarda değişiklikten önceki hükümler uygulanmaya devam eder. Pratikte belirleyici olan tarih, satış kararının tarihi değil ilanın yapıldığı tarihtir. 31 Ekim 2026'dan önce ilanı yapılmış bir satış eski usulle tamamlanacaktır. Satış kararı verilmiş ama ilanı bu tarihten sonraya kalmış bir artırma ise yeni usule, yani elektronik satış portalına tabi olacaktır. Aileler ve vasiler, dosyadaki ilan tarihine bu açıdan bakmalıdır.

Değişmeyen kurallar ve izin şartı

Elektronik portal yalnızca satışın yapıldığı ortamı değiştiriyor. Satışın ön koşulları aynı kalıyor. TMK 462'ye göre taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bunlar üzerinde başka bir aynî hak kurulması vesayet makamının iznine bağlıdır. Mirasın paylaştırılması ve miras payının devri sözleşmeleri de aynı madde kapsamında izne tabidir. Bu nedenle vasi, vesayet altındaki kişinin malını kendi başına satışa çıkaramaz. Satış talebinin gerekçesi, vesayet altındaki kişinin menfaatinin satışı gerçekten gerektirip gerektirmediği ve satışın neden pazarlıkla değil açık artırmayla yapılacağı gibi sorular sulh hukuk mahkemesinin değerlendirmesine kalır. Taşınmaz satışında ihalenin onamayla tamam olması kuralı da sürüyor. Değişiklik, vesayet altındaki kişinin menfaatini koruyan bu denetim mekanizmalarına dokunmuyor.

Aileler ve vasiler için pratik notlar

Vesayet altındaki bir yakının mirasçı olduğu ve paydaşı bulunduğu taşınmazlarda satış gündeme geliyorsa, satışın hangi tarihte ilan edileceği önem kazanır. 31 Ekim 2026'dan sonra ilan edilecek satışlarda teklifler elektronik portaldan verilecektir. Portala erişim, teminat ve teklif verme usulüne ilişkin ayrıntılar bu yazıda incelenmedi. Bu ayrıntılar satışı yürüten mahkemeden ve satış ilanından öğrenilmelidir. Aynı Kanunun 22. maddesiyle HMK 149'a eklenen dördüncü fıkra da 31 Ekim 2026'da yürürlüğe girmiştir. Buna göre ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılanlar hakkında, ikrar, yemin, feragat, kabul ve sulh gibi haller dışında elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmaz. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Her vesayet dosyasının koşulları farklıdır ve sonuç dosyaya göre değişir.

Sık sorulan sorular

Değişiklik bugün yürürlükte mi?

Evet. 7589 sayılı Kanun'un 26. maddesine göre TMK 440 ve 444'ü değiştiren 11 ve 12. maddeler yayımdan üç ay sonra, 31 Ekim 2026'da yürürlüğe girmiştir.

Satış kararı daha önce verildiyse hangi usul uygulanır?

7589 sayılı Kanun metnindeki geçici 1. maddenin beşinci fıkrasına göre belirleyici olan ilan tarihidir. Değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalarda eski hükümler uygulanır. İlanı sonraya kalan satışlar elektronik portalda yapılır.

Pazarlıkla satış hâlâ mümkün mü?

Evet. Taşınırlarda TMK 440'a göre hâkim, taşınmazlarda TMK 444'ün üçüncü fıkrasına göre denetim makamı istisnai olarak özel durumları, malın niteliğini veya değerinin azlığını gözeterek pazarlıkla satışa karar verebilir. Bu hükümler değişmedi.

Vasi taşınmazı mahkeme izni olmadan satabilir mi?

Hayır. TMK 462'ye göre taşınmaz satışı vesayet makamının iznine bağlıdır. TMK 444'e göre satış ancak vesayet altındaki kişinin menfaati gerektiriyorsa mümkündür ve ihale vesayet makamının onamasıyla tamam olur.

Onama kararı için bir süre var mı?

Evet. Yeni metinde de onamaya ilişkin kararın ihale gününden başlayarak on gün içinde verilmesi gerektiği korunmuştur.

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa niteliği taşımaz.