{"slug":"trafik-kazasi-arac-deger-kaybi-tazminati","title":"Trafik Kazası Araç Değer Kaybı Tazminatı","yazildi":true,"tarih":null,"ruSlug":null,"enSlug":null,"guncelleme":null,"ozet":["Trafik kazasında hasar gören ve onarılan aracın ikinci el piyasasındaki rayiç değer düşüşü, 2918 sayılı Kanun kapsamında karşı tarafça tazmin edilmesi gereken gerçek bir zarar kalemidir.","Yargıtay 17. Hukuk Dairesi içtihatlarına göre zorunlu mali sorumluluk sigortacısı poliçe limiti dahilinde değer kaybı dahil tüm gerçek zararı ödemekle yükümlüdür.","2918 sayılı Kanun m. 97 uyarınca dava veya tahkime gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılması zorunlu dava şartıdır.","Sigorta şirketine karşı açılacak davalar asliye ticaret mahkemesinde, kusurlu sürücü ve araç işletenine karşı açılacak davalar ise asliye hukuk mahkemesinde görülür.","Yalnızca sigorta kuruluşuna karşı işletilebilen alternatif başvuru yolu 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30'da düzenlenen Sigorta Tahkim Komisyonu'dur.","Motorlu araç kazalarından doğan maddi tazminat talepleri, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her halde kaza gününden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar."],"sss":[["Trafik sigortası araç değer kaybını öder mi?","Evet, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2011/2307 sayılı kararına göre zorunlu mali sorumluluk sigortacısı poliçe teminat limiti dahilinde gerçek zararı karşılamak zorundadır. Onarım sonrası araçta kalan piyasa değer kaybı gerçek zarar kapsamında olduğundan sigorta şirketi bu tutardan sorumludur."],["Araç değer kaybı tazminatı nasıl hesaplanır?","Değer kaybı, aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa rayici ile usulüne uygun onarımdan sonraki değeri arasındaki farktır. Hesaplamada aracın modeli, yaşı, kilometresi, hasarın konumu, boyanan ve değişen parça sayısı, şasi durumu ile önceki hasar geçmişi dikkate alınır ve karşı tarafın kusur oranına göre tazminat belirlenir."],["Değer kaybı için sigorta şirketine başvuru zorunlu mudur?","Evet, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca dava açmadan veya tahkime başvurmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılması dava şartıdır. Kuruluşun süresinde cevap vermemesi veya talebi reddetmesi halinde yasal yollara başvurulabilir."],["Değer kaybı davası hangi mahkemede açılır?","Talep zarar veren aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yöneltiliyorsa asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Buna karşılık kusurlu sürücüye, işletene veya araç sahibine karşı açılacak tazminat davaları haksız fiil sorumluluğu nedeniyle asliye hukuk mahkemesinde açılır."],["Sigorta Tahkim Komisyonu'na değer kaybı için kimler başvurabilir?","5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30 uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonu'na yalnızca sigorta şirketine karşı başvurulabilir. Kusurlu sürücünün veya araç işleteninin şahsi sorumluluğu bu tahkim yolunda incelenemez; işleten aleyhine mahkemede dava açılması gerekir."],["Trafik kazasında araç değer kaybı zamanaşımı süresi ne kadardır?","2918 sayılı Kanun'un 109. maddesinin birinci fıkrasına göre motorlu araç kazalarından doğan tazminat talepleri, zarar görenin zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlükârda kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Yaralanma veya ölüm olmayan salt maddi hasarlı kazalarda iki yıllık süre uygulanır."]],"tablolar":null,"kaynaklar":[["2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2918&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6102&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["5684 sayılı Sigortacılık Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5684&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6098&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"]],"desc":"Onarım sonrası araçta kalan piyasa değeri kaybının hukuki dayanağı, sigortacıya başvuru usulü, görevli mahkeme ve zamanaşımı süresi.","category":"Trafik & Sigorta","court":"Asliye Hukuk/Ticaret Mahkemesi veya Sigorta Tahkim Komisyonu görevlidir.","duration":"Sigorta Tahkim Komisyonu 4 ay içinde, mahkeme yolu 10-18 ay içinde sonuçlanabilir.","related":["kiralik-arac-ve-isletenin-hukuki-sorumlulugu","sigorta-tahkim-komisyonuna-basvuru-sureci","haksiz-fiilden-kaynaklanan-maddi-ve-manevi-tazminat","destekten-yoksun-kalma-tazminati-hesaplama","ayipli-ikinci-el-arac-satisi-ve-gizli-ayip"],"sections":[["Değer kaybının dayandığı kanun hükümleri","Onarımı tamamlanan aracın ikinci el piyasasında artık eski fiyatına satılamaması, hukuken bağımsız bir zarar kalemidir. Dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun sorumluluk rejimidir. Kanunun 85. maddesi, bir motorlu aracın işletilmesinin bir şeyin zarara uğramasına sebep olması hâlinde işleteni ve aracın bağlı olduğu teşebbüsün sahibini müştereken ve müteselsilen sorumlu tutar. 91. madde bu sorumluluğun zorunlu mali sorumluluk sigortası ile karşılanmasını zorunlu kılar; 90. madde ise tazminatın kapsamının Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerine göre belirleneceğini düzenler. Sigorta tarafında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409. maddesi, sigortacıyı sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan sorumlu tutar ve bir zararın teminat dışında kaldığı iddiasının ispatını sigortacıya yükler. Aynı Kanunun 1478. maddesi de zarar görene, sigorta bedeliyle sınırlı olmak üzere doğrudan sigortacıya başvurma hakkı tanır. Değer kaybı tartışması bu hükümlerin kesiştiği noktada doğar."],["Değer kaybı talebinin kaza anından itibaren işleyişi","Zararın belgelenmesi kaza anında başlar. Kaza tespit tutanağı veya taraflarca doldurulan maddi hasarlı kaza tutanağı, kusur dağılımının sonradan tartışılacağı ilk kayıttır; tutanakta yer almayan bir çarpma noktası ileride illiyet bağı itirazına açık hâle gelir. Onarım öncesinde hasarlı hâlin fotoğraflanması ve fatura ile parça listesinin saklanması gerekir.  Değer kaybı, aracın kaza öncesi hasarsız piyasa değeri ile usulüne uygun onarımdan sonraki değeri arasındaki farktır. Hesapta aracın yaşı, kilometresi, hasarın ağırlığı ve konumu, şasi veya taşıyıcı bölümlerin etkilenip etkilenmediği, değişen ve boyanan parça sayısı ile önceki hasar kayıtları birlikte değerlendirilir. Bulunan tutar karşı tarafın kusur oranıyla orantılıdır; tam kusurlu araç sahibi kendi aracındaki kaybı karşı taraftan isteyemez."],["Değer kaybı poliçe teminatının dışında mı kalır","Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 17.03.2011 tarihli, 2010/8393 E. ve 2011/2307 K. sayılı kararı bu soruyu doğrudan yanıtlar. Olayda Alman trafiğine kayıtlı yabancı plakalı bir araca trafik sigortalı bir araç çarpmış; araç sahibi hasar bedelini, değer kaybını ve yurt dışında düzenlenen ekspertiz raporunun ücretini istemiştir. Yerel mahkeme, hükme esas aldığı bilirkişi raporundaki değer kaybı zararının poliçe klozunda yer almadığı yolundaki değerlendirmeye dayanarak bu kalemi reddetmiştir.  Daire kararı bozmuştur. Gerekçede zorunlu mali sorumluluk sigortasının yalnızca maddi zararları karşıladığı, bu maddi zararların kişiye ilişkin olabileceği gibi eşyaya ilişkin de olabileceği belirtilmiş; ardından ölçüt açıkça konulmuştur: sigortacının ödeme sorumluluğu limitle sınırlı olmakla birlikte sigortacı limiti değil gerçek zararı ödemekle yükümlüdür. Araçta oluşan değer kaybı gerçek zarar kapsamında bulunduğundan trafik sigortacısı bu kalemden de sorumludur. Karar, poliçe metninde kalem kalem sayılmamış olmanın tek başına teminat dışılık sonucu doğurmadığını göstermektedir. Karar metni: mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/789750900"],["Talep kime ve hangi mahkemeye yöneltilir","Görevli mahkeme muhataba göre değişir. Talep zarar veren aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yöneltiliyorsa, sigorta sözleşmesinden doğan bu uyuşmazlık ticari dava niteliğindedir ve asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Kusurlu sürücüye, araç işletenine veya aracın bağlı olduğu teşebbüsün sahibine karşı açılacak dava ise haksız fiile dayandığından asliye hukuk mahkemesinde görülür. Bu ayrım baştan yapılmazsa dosya görevsizlik kararıyla ay kaybeder.  Üçüncü yol Sigorta Tahkim Komisyonu'dur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesine dayanan bu yol yalnızca sigorta kuruluşuna karşı işletilebilir; sürücünün veya işletenin şahsi sorumluluğu tahkimde tartışılamaz. Poliçe limitini aşan zarar için sigortacı dışındaki sorumlulara ayrıca dava açmak gerekir."],["Başvuru zorunluluğu ve zamanaşımı","Dava açmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru zorunludur. 2918 sayılı Kanunun 97. maddesi 6704 sayılı Kanunla 26.04.2016 tarihinde değiştirilerek bu başvuruyu dava şartı hâline getirmiştir; kuruluşun başvuruyu süresinde yazılı olarak cevaplamaması ya da cevabın talebi karşılamaması hâlinde dava veya tahkim yoluna gidilebilir.  Zamanaşımında ölçü 2918 sayılı Kanunun 109. maddesidir. Birinci fıkraya göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. İkinci fıkra, fiil cezayı gerektiriyor ve Ceza Kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa bu sürenin maddi tazminat talepleri için de geçerli olacağını söyler. Yalnızca maddi hasarla sonuçlanan, kimsenin yaralanmadığı kazalarda ortada cezayı gerektiren bir fiil bulunmadığından uzamış ceza zamanaşımı devreye girmez; bu dosyalarda iki yıllık süre titizlikle izlenmelidir."],["Antalya'da değer kaybı dosyalarının kendine özgü tarafı","Antalya'da yollardaki araç profili dosyaların şeklini belirler. Sezon boyunca kiralık filo araçları, yabancı plakalı otomobiller, karavanlar ve motosikletler yoğunlaşır. Kiralık araçlarda zarar görenin muhatabı kiracı sürücü, kiralayan şirket ve sigortacı olmak üzere üçe ayrılabilir. Yabancı plakalı araçlarda hem zararın yabancı para üzerinden belgelenmesi hem de yurt dışında düzenlenen ekspertiz raporunun masrafı ayrı birer kalem hâline gelir. Filo araçlarında sık görülen çok sayıda önceki hasar kaydı değer kaybı hesabını doğrudan etkilediğinden, hasar kayıtlarının başvurudan önce çıkarılması yerinde olur.  MOD HUKUK, Antalya'da trafik ve sigorta hukuku alanında hukuki danışmanlık vermektedir."]]}