{"slug":"is-kazasi-tazminat-davasi-ve-kusur-orani","title":"İş Kazasında Maddi ve Manevi Tazminat Hesabı","yazildi":true,"tarih":null,"ruSlug":null,"enSlug":null,"guncelleme":null,"ozet":["İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında iş mahkemesi görevlidir ve bu davalarda zorunlu arabuluculuk şartı aranmaz.","İş kazası tazminat davaları işverenin iş sözleşmesinden kaynaklanan gözetme borcuna dayandığından TBK m. 146 uyarınca 10 yıllık zamanaşımına tabidir.","Kaza kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumu'na ise kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirilmelidir.","Maddi tazminat hesabında bakiye ömür süresi için eski PMF 1931 tablosu yerine güncel TRH 2010 yaşam tablosu esas alınır.","Asıl işveren, ihale veya taşeronluk ilişkisiyle çalıştırdığı alt işverenin işçisinin uğradığı iş kazasından alt işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.","SGK tarafından bağlanan gelirin peşin sermaye değeri hesaplanan maddi zarardan denkleştirilir ve karşılanmayan kısım için işverenden tazminat istenir."],"sss":[["İş kazası tazminat davası açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mudur?","7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesi gereğince iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir; doğrudan dava açılabilir. Ancak aynı olaydan doğan ücret ve kıdem alacakları için arabuluculuk şartı geçerlidir."],["İş kazası tazminat davasında zamanaşımı süresi kaç yıldır?","İş kazası tazminat talepleri Türk Borçlar Kanunu m. 146 uyarınca kural olarak on yıllık zamanaşımına tabidir. Kaza aynı zamanda bir suç teşkil ediyorsa ve Ceza Kanunu daha uzun bir dava zamanaşımı öngörmüşse bu uzun ceza zamanaşımı uygulanır."],["İş kazasında taşeron işçisinin tazminatından asıl işveren sorumlu mudur?","Asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı kanundan ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerden sorumludur. Yargıtay uygulamasına göre asıl işveren, taşeron işçisinin kaza nedeniyle uğradığı maddi ve manevi tazminattan alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur."],["İş kazası maddi tazminatı hangi kalemlerden oluşur?","İş kazasında sürekli iş göremezlik zararı, geçici iş göremezlik kaybı, tedavi giderleri ve başkasının bakımına muhtaçlık hâlinde bakıcı gideri talep edilebilir. İşçinin ölümü hâlinde ise geride kalan hak sahipleri destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir."],["SGK'nın bağladığı gelir tazminat miktarından nasıl düşülür?","Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sigortalıya bağlanan gelirin peşin sermaye değeri bilirkişi tarafından hesaplanan toplam maddi zarardan denkleştirilir. İşveren yalnızca SGK tarafından karşılanmayan bakiye zarar tutarından sorumlu tutulur."],["İş kazası tazminat hesabı hangi yaşam tablosuna göre yapılır?","Yargıtay yerleşik içtihatlarında tazminat hesaplamalarında birlik sağlanması amacıyla eski PMF 1931 tablosu yerine Türkiye verilerini içeren TRH 2010 tablosunun uygulanmasını zorunlu görmektedir. Hesaba esas bakiye ömür süreleri bu tabloya göre belirlenir."]],"tablolar":null,"kaynaklar":[["5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5510&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6098&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6331&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=7036&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6100&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"]],"desc":"İşverenin gözetme borcu, kusur raporunun denetlenmesi, bakiye ömür tablosu tartışması, asıl işverenin müteselsil sorumluluğu ve on yıllık zamanaşımı.","category":"İş Hukuku","court":"İş Mahkemesi (zorunlu arabuluculuk sonrası) görevlidir.","duration":"Zorunlu arabuluculuk 3 hafta ile sınırlıdır; dava süreci 6-12 ay arasında değişir.","related":["bedensel-zarar-ve-maluliyet-tazminati","haksiz-fiilden-kaynaklanan-maddi-ve-manevi-tazminat","destekten-yoksun-kalma-tazminati-hesaplama","alt-isveren-tasaron-iscinin-haklari","yolcu-tazminati-otobus-ve-ticari-taksi-kazalari"],"sections":[["İşverenin Gözetme Borcu ve Bildirim Yükümlülüğü","İş kazası, 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesinde sayılan hâllerde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır. İşverenin sorumluluğunun kaynağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesindeki işçiyi gözetme borcu ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. maddesindeki risk değerlendirmesi yapma, önlem alma, eğitim ve bilgilendirme yükümlülüğüdür. Kaza, kolluk kuvvetlerine derhal, Sosyal Güvenlik Kurumu'na ise kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilmelidir. Kurumun sigortalıya bağladığı gelir ile işverenden istenecek tazminat farklı hukuki temellere dayandığından, Kurumca karşılanan kısmın peşin sermaye değeri hesaplanan zarardan denkleştirilir; karşılanmayan bölüm için işverene dava açılır. Antalya'da inşaat, tarım ve otel bakım-onarım işlerinde meydana gelen kazalar bu davaların önemli bölümünü oluşturur."],["Kusur Raporu, Maluliyet ve Zarar Kalemleri","Dosyanın omurgasını iki bilirkişi incelemesi oluşturur. Birincisi kusur raporudur: iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiği, bunların alınıp alınmadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı ve kaçınılmazlık payı bulunup bulunmadığı denetime elverişli biçimde açıklanmalı, taraflara yüklenen kusur oranları gerekçelendirilmelidir. İkincisi maluliyet ve hesap raporudur; sürekli iş göremezlik oranı tereddüt hâlinde Adli Tıp Kurumu'ndan alınır. Talep edilebilecek kalemler sürekli iş göremezlik zararı, geçici iş göremezlik zararı, bakıcı gideri ve tedavi giderleridir. Bakıcı gideri, kazalının başkasının sürekli bakımına muhtaç olduğu raporla ortaya konulmadıkça hüküm altına alınmaz. İşçinin ölümü hâlinde ise destekten yoksun kalma tazminatı gündeme gelir. Manevi tazminat kusur oranı, olayın oluş biçimi, maluliyet derecesi, tarafların ekonomik durumu ve paranın satın alma gücü birlikte değerlendirilerek takdir edilir."],["Yargıtay: Bakiye Ömür Tablosu ve Asıl İşverenin Sorumluluğu","Maddi tazminat hesabında bakiye ömür süresinin hangi tabloya göre belirleneceği uzun süre tartışılmış; Yargıtay uygulaması eski PMF 1931 tablosu yerine ülkemize özgü güncel verileri içeren TRH 2010 tablosunu esas almaya yönelmiştir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 10.03.2025 tarihli E.2024/6146, K.2025/3942 sayılı kararıyla onanan hükümde, davalının hesabın eski tabloya göre yapılması gerektiği yönündeki itirazı, daireler arasında tazminat hesabında birlik sağlanması ve tablonun güncel verileri içermesi gerekçesiyle yerinde görülmemiştir. Aynı kararda sorumluluğun dağılımı da netleşmektedir: temizlik işini ihaleyle alt işverene veren belediyenin asıl işveren olduğu, bu sıfatla maddi ve manevi tazminattan alt işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu kabul edilmiş, husumet itirazı reddedilmiştir. Bu, Antalya'da belediye veya otel bünyesinde taşeron işçisi olarak çalışırken kaza geçirenler bakımından davanın her iki işverene birlikte yöneltilmesi gerektiğini gösterir."],["Görevli Mahkeme, Arabuluculuk İstisnası ve Ceza Davası","İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları iş mahkemesinde görülür. Bu davalar 7036 sayılı Kanun'un 3. maddesinde açıkça istisna tutulmuştur: iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında dava şartı arabuluculuk uygulanmaz, doğrudan dava açılır. Buna karşılık aynı olaydan doğan ücret ve kıdem gibi işçilik alacakları için arabuluculuk şartı geçerliliğini korur. İşveren veya iş güvenliği uzmanı hakkında taksirle yaralama ya da ölüme sebebiyet vermeden yürütülen ceza soruşturmasındaki bilirkişi raporları ve keşif tutanakları hukuk davası için önemli bir delil kaynağıdır. 6098 sayılı Kanun'un 74. maddesi uyarınca ceza hâkiminin kusur değerlendirmesi hukuk hâkimini bağlamaz; buna karşılık maddi olgunun varlığına ilişkin kesinleşmiş tespitler yerleşik uygulamada bağlayıcı sayılmaktadır."],["On Yıllık Zamanaşımı ve Faiz","İş kazasından doğan tazminat istemi, işverenin iş sözleşmesinden kaynaklanan gözetme borcuna aykırılığa dayandığından 6098 sayılı Kanun'un 146. maddesi uyarınca on yıllık zamanaşımına tabidir. Sürenin başlangıcı kural olarak kaza tarihidir; ancak zararın kapsamı sonradan belirginleşen hâllerde maluliyet oranının kesinleştiği tarih esas alınır. Zarar aynı zamanda suç teşkil ediyorsa 6098 sayılı Kanun'un 72. maddesi uyarınca ceza kanunlarının öngördüğü daha uzun zamanaşımı süresi uygulanır. HMK m.109/4 uyarınca kısmi davada talep bir defaya mahsus artırıldığında, zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. HMK m.107 7589 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırıldığından yeni davalarda belirsiz alacak davası açılamaz; ıslah yoluyla artırım hâlinde zamanaşımı bakımından ayrıca değerlendirme gerekir. Faiz yönünden ise uygulamada kaza tarihinden itibaren faiz yürütülmesi talep edilmekte; talep edilen faiz türünün dilekçede açıkça gösterilmesi gerekmektedir."],["Sonuç","İş kazası dosyalarında tazminatın miktarını üç değişken belirler: kusur oranı, sürekli iş göremezlik derecesi ve hesaba esas ücret. Üçü de bilirkişi raporlarıyla şekillendiğinden, rapora süresinde ve teknik gerekçeyle itiraz edilmesi çoğu zaman esasa ilişkin en etkili adımdır. Kurumca bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin doğru denkleştirilmesi de sonucu doğrudan etkiler. MOD HUKUK, Antalya'da iş hukuku alanında hukuki danışmanlık vermektedir."]]}