{"slug":"anlasmali-bosanma-dava-sureci-ve-protokol","title":"Anlaşmalı Boşanma Süreci ve Protokolün Hazırlanması","yazildi":true,"tarih":null,"ruSlug":null,"enSlug":null,"guncelleme":null,"ozet":["Anlaşmalı boşanmaya karar verilebilmesi için TMK m. 166/3 uyarınca evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin mahkemeye birlikte başvurması veya davanın kabul edilmesi şarttır.","Hâkim tarafları bizzat dinleyerek iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmedikçe ve boşanma protokolündeki düzenlemeleri uygun bulmadıkça anlaşmalı boşanma gerçekleşmez.","Protokolde velayet, kişisel ilişki gün ve saatleri, nafaka kalemleri, tazminat ve mal rejiminin tasfiyesi hususları hiçbir duraksamaya yer vermeyecek açıklıkta yer almalıdır.","Anlaşmalı boşanma davasında 4787 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemesi, kurulmayan yerlerde ise asliye hukuk mahkemesi görevlidir.","Yetkili mahkeme TMK m. 168 gereğince eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.","İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf süresi iki haftadır ve karar kesinleşinceye kadar eşlerden her biri anlaşmadan dönebilir."],"sss":[["Anlaşmalı boşanabilmek için evliliğin ne kadar sürmüş olması gerekir?","Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması kanuni bir koşuldur. Bir yılı doldurmayan evliliklerde anlaşmalı boşanma kararı verilemez."],["Anlaşmalı boşanma duruşmasına eşlerin bizzat katılması şart mıdır?","Evet, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerini serbestçe açıkladıklarına bizzat kanaat getirmesi zorunludur. Duruşmada tarafların bizzat hazır bulunması gerekir; yalnızca avukat aracılığıyla temsil anlaşmalı boşanma şartını karşılamaz."],["Anlaşmalı boşanma protokolünde hangi konular mutlaka düzenlenmelidir?","Protokolde velayetin kime verileceği, çocukla kişisel ilişkinin gün ve saatleri, iştirak ve yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat ile mal rejiminin tasfiyesi ve vekâlet ücreti kalemleri açıkça gösterilmelidir."],["Anlaşmalı boşanma davası hangi mahkemede açılır?","Boşanma davalarında görevli mahkeme 4787 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemesidir. Aile mahkemesinin kurulmadığı yargı çevrelerinde ise dava asliye hukuk mahkemesinde aile mahkemesi sıfatıyla açılır."],["Taraflardan biri mahkeme kararından veya duruşmadan sonra anlaşmalı boşanmadan vazgeçebilir mi?","Evet, boşanma hükmü kesinleşinceye kadar eşlerden biri anlaşmalı boşanma iradesinden veya protokolden dönebilir. Bu durumda dava sona ermez, çekişmeli boşanma davası olarak görülmeye devam eder."],["Anlaşmalı boşanma kararına karşı kanun yoluna başvuru süresi ne kadardır?","Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Taraflar istinaf kanun yolundan feragat ettiklerini bildirdikleri takdirde hüküm kesinleşir."]],"tablolar":null,"kaynaklar":[["4721 sayılı Türk Medeni Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4721&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4787&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6100&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"]],"desc":"En az bir yıl süren evliliklerde TMK m.166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma: protokolün içeriği, hâkimin denetim yetkisi ve duruşma aşaması.","category":"Boşanma & Aile","court":"Aile Mahkemesi (bulunmayan yerde Asliye Hukuk Mahkemesi Aile Mahkemesi sıfatıyla) görevlidir.","duration":"Anlaşmalı boşanma tek celsede sonuçlanabilirken çekişmeli davalar 8-18 ay sürebilir.","related":["bosanmada-cocugun-velayeti-ve-ustun-yarari","yoksulluk-ve-istirak-nafakasi-artirim-davasi","bosanmada-maddi-ve-manevi-tazminat-talebi","bosanmada-mal-paylasimi-ve-katilma-alacagi","yabancilarin-turkiyede-evlenmesi-ve-bosanmasi"],"sections":[["TMK m.166/3'ün Aradığı Koşullar","Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir. Hükmün uygulanabilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin mahkemeye birlikte başvurması ya da birinin diğerinin açtığı davayı kabul etmesi gerekir. Bunun yanında hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilen düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; değişiklikler taraflarca da kabul edilirse boşanmaya hükmolunur. Anlaşmalı boşanma bu yönüyle tarafların serbestçe şekillendirdiği bir sözleşme değil, hâkim denetimine tabi bir yargılamadır."],["Protokolde Düzenlenmesi Gereken Başlıklar","Protokolün, taraflar arasında ileride yeni bir uyuşmazlık doğurmayacak açıklıkta olması beklenir. Uygulamada protokolde velayet, velayet kendisine verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişkinin gün ve saat olarak belirlenmesi, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat, mal rejiminin tasfiyesi ve yargılama giderleri ile vekâlet ücreti başlıkları yer alır. \"Uygun zamanlarda görüşme\" gibi belirsiz ifadeler, kararın icra kabiliyetini zayıflatır. Duruşmada tarafların bizzat hazır bulunması ve beyanlarının alınması gerekir; yalnızca vekil aracılığıyla temsil bu koşulu karşılamaz. Karar kesinleşinceye kadar taraflardan biri anlaşmadan dönebilir; bu durumda dava çekişmeli olarak görülmeye devam eder. Protokolde tarafların mal rejimine ilişkin karşılıklı feragat beyanlarına yer vermesi de yaygındır; bu beyanın kapsamı açık yazılmadığında sonradan tasfiye davası açılıp açılamayacağı tartışma konusu olabilmektedir."],["Protokolün Hüküm Fıkrasına Geçirilmesi","Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 29.11.2010 tarihli, 2009/17648 E., 2010/19842 K. sayılı kararına konu olayda taraflar duruşmada protokolü tekrar etmiş, mahkeme de protokolü uygun görerek ara kararla tasdik etmiştir. Ne var ki velayeti anneye verilen çocukla baba arasındaki kişisel ilişki protokole uygun düzenlenmemiş, protokolün bir maddesine ise hükümde hiç yer verilmemiştir. Daire, anlaşmalı boşanmaya karar verilirken protokolün tasdiki hükmü yanında protokol hükümlerinin de hüküm fıkrasına geçirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Karara göre mahkemenin kendiliğinden yaptığı kişisel ilişki değişikliğini kabul edip etmedikleri taraflardan sorulmalı, kabul ederlerse m.166/3 uyarınca karar verilmeli, anlaşamamaları hâlinde m.166/1-2 çerçevesinde delilleri sorulup toplanmalıdır. Hüküm bu gerekçeyle bozulmuştur."],["Aile Mahkemesinin Görevi ve Yetkili Yer","Boşanma davaları, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun'un 4. maddesi uyarınca aile mahkemesinde görülür. Aile mahkemesi kurulmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla görev yapar. Görev kamu düzenine ilişkindir ve hâkim tarafından yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetilir. Yetki bakımından Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesi uygulanır: eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir. Antalya'da yerleşim yeri bulunan ya da eşlerin son altı ayı Antalya'da birlikte geçirdiği dosyalarda Antalya aile mahkemeleri yetkilidir. Anlaşmalı boşanmada taraflar yetki konusunda da mutabık kaldıklarından bu başlık çoğunlukla tartışma yaratmaz."],["Bir Yıllık Süre, Kesinleşme ve Sonraki Değişiklikler","Bir yıllık evlilik süresi, m.166/3'ün uygulanabilmesi için kanunun aradığı bir koşuldur; bu süre dolmadan açılan dava anlaşmalı boşanma olarak sonuçlandırılamaz. Karar verildikten sonra istinaf yoluna başvuru süresi Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca iki haftadır; taraflar kanun yolundan feragat ederse hüküm daha erken kesinleşir. Kesinleşme, nüfus kayıtlarına işlenmesi ve mal rejiminin tasfiyesi bakımından belirleyicidir. Protokolde yer alan velayet, kişisel ilişki ve nafaka düzenlemeleri kesin hüküm oluşturmaz; koşullar değişirse Türk Medeni Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde yeniden ele alınması istenebilir. Buna karşılık tazminat ve mal rejimi tasfiyesine ilişkin düzenlemeler kural olarak kesinleşir ve sonradan değiştirilmesi mümkün değildir. Kesinleşmeden sonra nüfus müdürlüğüne bildirim yapılır ve boşanma kayda işlenir; kadının evlenmeden önceki soyadını kullanması ile evlilik soyadını taşımaya devam etmesine ilişkin talepler de bu aşamadan önce hükme bağlanmış olmalıdır."],["Süreci Değerlendirirken","Anlaşmalı boşanma, tarafların hızlı sonuç aldığı bir yol olabildiği gibi, aceleyle hazırlanmış bir protokol nedeniyle yıllar sonra yeni davaların kaynağı da olabilmektedir. Protokolün her maddesinin, hem bugünkü hem de birkaç yıl sonraki durum düşünülerek kaleme alınması yerinde olur. Özellikle çocukla kişisel ilişki ve nafaka maddelerinin, tarafların çalışma düzeni ve yaşadıkları şehir değiştiğinde nasıl uygulanacağı baştan düşünülürse ileride yeni bir dava ihtiyacı azalır. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; her dosyanın kendine özgü koşulları vardır ve burada anlatılan çerçeve somut bir olaya doğrudan uygulanamaz. MOD HUKUK, Antalya'da aile hukuku alanında hukuki danışmanlık vermektedir."]]}